ปัจจัยที่กระทบการผลิตบัณฑิตรังสีเทคนิค พ.ศ. 2555-2559

     ในมุมมองของภาควิชารังสีเทคนิค มหิดล มีการวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆในภาพกว้าง นอกเหนือจากแนวโน้มความก้าวหน้าของศาสตร์ทางด้านรังสีที่ใช้กับมนุษย์ ที่มีผลกระทบต่อการผลิตบัณฑิตทางด้านรังสีเทคนิค ซึ่งในกระบวนการผลิตบัณฑิตรังสีเทคนิคนั้น ใช้ Deming cycle โดยมีการวางแผนงานหรือออกแบบกระบวนการ (P: plan) แล้วนำไปปฏิบัติ (D: do) มีการติดตามประเมินผลการปฏิบัติงาน (C: check) ทบทวนผลที่เกิดว่าเป็นไปตามแผนงานมากน้อยแค่ไหน ตรงตามเป้าหมายไหม มีส่วนใดที่ต้องปรับปรุงบ้าง ก็จะดำเนินการปรับปรุง (A: act) การดำเนินการเป็นวงรอบไปเรื่อยอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (CQI: continuous improvement) ปัจจัยสำคัญที่มีผลกระทบของบัณฑิตรังสีเทคนิค ในด้านกระบวนการผลิต อัตตลักษณ์หรือหน้าตาของบัณฑิต มีดังนี้

การประเมินสถาบัน (Accreditation)

ในปี 2551คณะกรรมการวิชาชีพสาขารังสีเทคนิค ประกาศใช้สมรรถนะและมาตรฐานวิชาชีพรังสีเทคนิคอย่างเป็นทางการ หลังจากที่ได้มีการประกาศใช้จรรยาบรรณวิชาชีพมาก่อนหน้านี้ในปี 2547 แล้ว ต่อมามีการประกาศให้สถาบันผู้ผลิตนักรังสีเทคนิคทุกแห่ง ต้องขอรับการประเมินสถาบัน โดยไม่มีข้อยกเว้น ภายในปี พ.ศ. 2553 ซึ่งภาควิชารังสีเทคนิค มหิดล ได้รับการรับรองเป็นสถาบันแรกตั้งแต่เดือนมกราคม 2554 และสถาบันที่ได้รับการรับรองต่อๆมาคือ เชียงใหม่ นเรศวร

กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ หรือ TQF:Hed

ในปี 2552 กระทรวงศึกษาธิการ ประกาศใช้กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ หรือ TQF:Hed เป็นกรอบที่แสดงระบบคุณวุฒิการศึกษาระดับอุดมศึกษาของประเทศ โดยที่กรอบนี้มุ่งเน้นเป้าหมายการจัดการศึกษาที่ผลการเรียนรู้ (learning outcomes) ของนักศึกษาในแต่ละระดับ ส่งผลกระทบต่อสถาบันผู้ผลิตทุกแห่ง ทุกสาขา รวมทั้งสาขารังสีเทคนิค ในหลายประการ เช่น รายละเอียดของหลักสูตร รายละเอียดของรายวิชา การรายงานผลการดำเนินการของหลักสูตร เป็นต้น นำไปสู่การปรับหลักสูตรที่มีอยู่ให้สอดคล้องตามกรอบ TQF:Hed .ให้เสร็จภายในปี 2555

เรื่องนี้ ทำให้ RT Consortium ประชุมกันถี่มากในรอบปี 2553-2554 เพื่อร่วมกันพิจารณา มคอ 1 หรือมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรี สาขารังสีเทคนิค เป็นมาตรฐานที่ทุกสถาบันที่ผลิตบัณฑิตรังสีเทคนิค ต้องนำไปใช้ในการเขียนหลักสูตร (มคอ 2) ซึ่งตอนนี้ มคอ 1 เสร็จแล้วอยู่ในระหว่างการส่งให้กระทรวงศึกษาธิการพิจารณาประกาศใช้

สถานศึกษา 3ดี (3D)

ในปี 2552 กระทรวงศึกษาธิการ ได้มีการกำหนดยุทธศาสตร์ให้สถานศึกษาทุกแห่งทุกระดับเป็น "สถานศึกษา 3ดี (3D)" โดยให้เริ่มดำเนินการตั้งแต่ภาคที่ 2 ปีการศึกษา 2552 ได้แก่ ด้านประชาธิปไตย (Democracy) ด้านคุณธรรมจริยธรรมและความเป็นไทย (Decency) และด้านภูมิคุ้มกันภัยจากยาเสพติด (Drug-Free)

EdPEx หรือ TQA

สำนักงานคณะกรรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) เล็งเห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษาให้มีคุณภาพและมาตรฐานที่มุ่งสู่ความเป็นเลิศเทียบได้ในระดับสากล จึงนำเครื่องมือคุณภาพ “The Baldrige National Quality Program : Education Criteria for Performance Excellence” หรือ “รางวัลคุณภาพแห่งชาติ (Thailand Quality Award – TQA)” เข้ามาใช้เป็นกรอบแนวทางในการดำเนินการ “โครงการนำร่องการพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ (Education Criteria for Performance Excellence : EdPEx) ” และสกอ. ได้เชิญชวนให้มหาวิทยาลัยพิจารณาเข้าร่วมโครงการ EdPEx โดยในส่วนของมหาวิทยาลัยมหิดลเสนอชื่อส่วนงานเข้าร่วม โครงการ EdPEx จำนวน 9 ส่วนงาน หนึ่งในนั้นคือ คณะเทคนิคการแพทย์

จำนวนบุคลากรสายวิชาการลดลง (HR)

   ในรอบปี 2553 บุคลากรประจำสายวิชาการมีจำนวนลดลงจากเดิม (15 คน) ร้อยละ 33.3 จากการเกษียณอายุราชการตามปกติ (ร้อยละ 6.7) เกษียณอายุราชการก่อนกำหนด (ร้อยละ 19.9) และลาออก (ร้อยละ 6.7) ภาควิชารังสีเทคนิคได้วางแผนจัดหากำลังคนเพื่อทดแทน ขณะนี้จัดหาทดแทนได้ ร้อยละ 60 ยังขาดอีกร้อยละ 40

แหล่งฝึกงาน (H)

สำหรับหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขารังสีเทคนิค เริ่มมีจำนวนนักศึกษาชั้นปีที่ 1 สูงกว่าแผนการรับ (60 คน) ร้อยละ 25 และมีแนวโน้มที่จะศึกษาจนครบ 4 ปีการศึกษา ซึ่งจะมีผลกระทบต่อการจัดการส่งนักศึกษาไปฝึกงานภาคปฏิบัติด้านวิชาชีพ ในแหล่งฝึกงานที่อยู่ในเขตกรุงเทพมหานครที่มีความสัมพันธ์ที่ดีกับภาควิชารังสีเทคนิค

ขณะเดียวกัน สถาบันผู้ผลิตบัณฑิตรังสีเทคนิคจากมหาวิทยาลัยอื่นภายในประเทศ ส่งนักศึกษาเข้าฝึกงานตามแหล่งฝึกงานภาคปฏิบัติด้านวิชาชีพ ได้แก่ โรงพยาบาลในเขตกรุงเทพมหานครที่ได้คุณภาพจำนวนมากกว่า 15 แห่ง ทำให้เกิดปัญหาในระหว่างการฝึกงาน

รวมถึงแหล่งฝึกงานมีการคิดค่าใช้จ่ายในการรับนักศึกษาเข้าฝึกงานภาคปฏิบัติด้านวิชาชีพในอัตราที่สูงขึ้น

   บัณฑิตที่พึงประสงค์ของมหิดล

 มหาวิทยาลัยมหิดล ได้กำหนดลักษณะของบัณฑิตที่พึงประสงค์ไว้ คือ บัณฑิตของมหิดลมุ่งประโยชน์สุขเพื่อมวลมนุษยชาติ โดยจะต้อง เป็นคนดี มีปัญญา นำพาสุข

ประชาคมอาเซียน 2558 (ASEAN Community 2015)

เมื่อเดือนตุลาคม 2546 ผู้นำอาเซียนได้ร่วมลงนามในปฏิญญาว่าด้วยความร่วมมืออาเซียน ที่เรียกว่า ข้อตกลงบาหลี 2 เห็นชอบให้จัดตั้ง ประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) คือการให้อาเซียนรวมตัวเป็นชุมชนหรือประชาคมเดียวกันให้สำเร็จภายในปี พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020) แต่ต่อมาได้ตกลงร่นระยะเวลาจัดตั้งให้เสร็จในปี พ.ศ.2558 (ค.ศ. 2015) เนื่องจากการแข่งขันรุนแรง เช่น อัตราการเติบโตทางด้านเศรษฐกิจของจีนและอินเดียสูงมากในช่วงที่ผ่านมา

ในการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 14 ที่ชะอำ หัวหิน เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2552 ผู้นำอาเซียนได้ลงนามรับรองปฏิญญาชะอำ หัวหิน ว่าด้วยแผนงานจัดตั้งประชาคมอาเซียน (ค.ศ. 2009-2015) เพื่อจัดตั้งประชาคมอาเซียนภายในปี 2558 เพื่อให้เกิดการไหลเวียนอย่างเสรีของ สินค้า บริการ การลงทุน เงินทุน การพัฒนาทางเศรษฐกิจ และการลดปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำทางสังคม

ทักษะของมนุษย์ในศตวรรษที่ 21 (21^st Century Skills)

โลกให้ความสนใจกับทักษะของมนุษย์ในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเริ่มมาตั้งแต่ปี 2000 โดยมีการมองกันว่า ในช่วงศตวรรษที่ 21 มนุษย์ควรมีทักษะต่างๆดังนี้

1.Creativity and Innovation Skills
2.Critical Thinking and Problem Solving Skills
3.Communication and Collaboration Skills
4.Information, Media & Technology Skills
5.Flexibility and Adaptability
6.Initiative and Self Direction
7.Social and Cross-Cultural Skills
8.Productivity and Accountability
9.Leadership and Responsibility

Transformative Learning >>>

ปัจจัยในภาพกว้างและสำคัญเหล่านี้ จะมีส่วนในการกำหนดให้หลักสูตรรังสีเทคนิคต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับภาวะการณ์ที่เปลี่ยนไป ท่ามกลางการแข่งขันสูง เพื่อให้ได้บัณฑิตที่อยู่รอดได้ในศตวรรษที่ 21

Related Topics:
ผลกระทบประชาคมอาเซียน 2558
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในศตวรรษที่ 21
Transformative Learning ล่องคลองมหาสวัสดิ์

จำนวนผู้อ่านบทความนี้ 952 (30เมย2554-8พค2556)

โรงไฟฟ้านิวเคลียร์

จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์>หน้าการศึกษา>ตีเกราะเคาะไม้ วันจันทร์ ที่ 21 มีนาคม 2554

ข่าวใหญ่ระดับโลกเวลานี้ เห็นทีจะหนีไม่พ้นกรณีแผ่นดินไหวและสึนามิที่ประเทศญี่ปุ่นที่ส่งผลให้เกิดเหตุการณ์โรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ระเบิดขึ้นที่เมืองเซนได แน่นอนว่าอานุภาพความร้ายแรงของคำว่า “นิวเคลียร์” ไม่เข้าใครออกใคร ส่งผลให้หลายประเทศออกมาเตรียมการเฝ้าระวัง ซึ่งคนไทยเองก็หวั่นวิตกกันไม่น้อย ด้วยความกังวลว่าจะมีกัมมันตภาพรังสีแผ่มาถึง วันนี้เรามาฟังความเห็นบุคลากรในแวดวงการศึกษาว่ารู้สึกอย่างไรบ้างกับเรื่องนี้

    น.ส.จิตพิสุทธิ์ เกตุกระทึก หรือน้องวิว นักศึกษาชั้นปีที่ 3 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา บอกว่า ประเทศญี่ปุ่นนับเป็นประเทศที่ไม่เคยหยุดการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อสร้างความสะดวกสบาย โดยมีระบบรักษาความปลอดภัยที่คิดว่าดีที่สุด แต่ผลกระทบจากเหตุแผ่นดินไหวและสึนามิ จนเกิดกรณีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ระเบิดได้สร้างความเสียหายในหลาย ๆ ด้านให้แก่ญี่ปุ่น สร้างความบอบช้ำให้แก่ประชาชนทั้งทางร่างกายและจิตใจ ทั้งยังส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวจากการตกค้างของกัมมันตภาพรังสี ทำให้เห็นได้ว่าเทคโนโลยีไม่อาจอยู่เหนือภัยธรรมชาติ และหากถามว่าคิดเห็นอย่างไร หากประเทศไทยจะมีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ คงต้องขอตอบว่า ไม่เห็นด้วย เพราะยังไม่เห็นความจำเป็นที่สมเหตุสมผลพอเมื่อชั่งน้ำหนักระหว่างกำไรจากผลประโยชน์ที่จะได้รับเพื่อให้ได้มาซึ่งเชื้อเพลิงที่มีราคาถูก และสามารถผลิตพลังงานไฟฟ้าได้ปริมาณมาก เทียบกับการที่ต้องขาดทุนหากเหตุการณ์แบบที่ฟุกูชิมาย้อนรอยกลับมาเกิดที่ประเทศไทย เพราะการเก็บรักษาเชื้อเพลิงใช้แล้ว จะมีกัมมันตภาพรังสีระดับสูง เมื่อเกิดการรั่วหรือระเบิดคงนับว่าเป็นการขาดทุนอย่างมหาศาล และมันคงไม่คุ้มเลยที่ประชาชนจะต้องตกอยู่ในฝันร้ายไปอีกนาน

     นายรุ่งโรจน์ พรขุนทด นิสิตปริญญาโท ปี 2 สาขาการจัดการกีฬา คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มองว่า ตอนนี้คนตื่นตัวกันมากก็จริง แล้วจากนี้ล่ะ เมื่อเวลาผ่านไปสักพักเรื่องก็คงจะเงียบหายไป แล้วทุกอย่างก็กลับเหมือนเดิม ไม่ต่างจากเหตุการณ์โรงงานไฟฟ้านิวเคลียร์ระเบิดที่เชอร์โนบิล ซึ่งตอนนั้นทั้งโลกตื่นกลัวกันมาก แต่คนไทยอาจผ่านเหตุการณ์ไปโดยที่ไม่ได้รับความรู้อะไรจริง ๆ เพิ่มขึ้นมาเลย เพราะมีเพียงแค่ความหวาดกลัว แต่ไม่ได้มีความเข้าใจ ส่วนหนึ่งต้องยอมรับว่าการศึกษาไทยไม่ได้สอนให้คนรู้จักคิดเป็น รัฐบาลควรให้คนคิดเป็นตั้งแต่ในระดับล่างหรือทุก ๆ คน เพราะสถานการณ์ที่เกิดขึ้นนี้เชื่อมโยงกับไทย เกี่ยวกับการสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ แต่ก็ยังมีความเห็นสองฝ่ายมานานแล้ว และต่างฝ่ายก็ต่างให้ข้อมูล ดังนั้นถ้าคนส่วนมากคิดไม่เป็นก็ทำให้เกิดปัญหาและความขัดแย้งกัน อย่างไรก็ตามในเรื่องการสร้างโรงงานไฟฟ้านิวเคลียร์นั้น ส่วนตัวไม่มีปัญหาอะไร เพราะคิดว่าน่าจะมีประโยชน์ต่อประเทศชาติ แต่จะต้องให้ความเชื่อมั่นได้ในเรื่องความปลอดภัย แต่ก็เห็นว่าพูดกันมานานไม่เกิดขึ้นสักที ไม่รู้ว่าที่จริงตอนนี้ปัญหาคืออะไร เพราะกรณีศึกษาในเรื่องนี้ก็มีเยอะอยู่แล้ว และเชื่อว่านักวิทยาศาสตร์ไทยก็เก่งเยอะ ปัจจัยทุกอย่างเป็นไปได้หมด เพราะถ้าจะสร้างจริงรัฐบาลก็คงมีเงินสร้าง ดังนั้นขึ้นอยู่กับรัฐบาลว่าจะคิดหาผลประโยชน์กับเรื่องนี้ด้วยหรือไม่ ในส่วนที่มีความเห็นคัดค้านกันก็แนะนำให้ทำประชามติ แต่ประชาชนจะต้องคิดเป็นให้ได้ก่อน

     สอดคล้องกับ รศ.มานัส มงคลสุข หัวหน้าวิชารังสีเทคนิค คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล มองว่า สังคมมีการตอบสนองอย่างมาก จนเรียกว่าเป็นความหวาดกลัวจนเกินเหตุ สะท้อนให้เห็นว่าประชาชนยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพลังงานนิวเคลียร์อยู่มาก แม้จะเป็นคนมีการศึกษาในระดับสูงแล้วก็ตาม ดังนั้นสิ่งที่รัฐบาล หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และสื่อมวลชน ต้องช่วยกันคือการให้ความเข้าใจ แต่ในส่วนของการให้ความรู้นั้น ส่วนตัวคิดว่าจะต้องมีการปรับระบบการศึกษากันใหม่ให้มีการปูพื้นฐานในทุกด้านที่เกี่ยวกับชีวิต จะช่วยให้ประชากรในประเทศพร้อมเข้าใจอะไรมากขึ้น โดยเฉพาะในส่วนของการศึกษา ขณะนี้เราผ่านเข้าสู่ศตวรรษที่  21 มาหลายปีแล้ว สิ่งที่ต้องเรียนรู้คือการอยู่อย่างไรให้รอดในยุคนี้มากกว่าการมานั่งท่องตำราวิชาการอย่างเดียว ส่วนความเห็นการสร้างโรงงานไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ในประเทศไทย เรื่องนี้เป็นที่ถกเถียงมาตั้งแต่สมัยที่ตนเองเด็ก ๆ และคิดว่าจะยังคงถกเถียงกันต่อไป เพราะไม่เพียงรัฐบาลที่เข้ามาบริหารประเทศจะสุ่มเสี่ยงเมื่อพูดถึงเรื่องนี้แล้ว ยังพบว่ามีปัญหาใหญ่ในเรื่องความเข้าใจของประชาชน หากกระแสการตื่นตัวในวันนี้ไม่ได้ช่วยให้เกิดการเตรียมความพร้อม ต่อไปในอนาคตแม้ว่าจะมีเงินแค่ไหนแต่ยังไงก็สร้างโรงไฟฟ้าฯ ไม่ได้อยู่ดี สำหรับข้อมูลโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในทางวิชาการต้องยอมรับว่ามีประโยชน์มาก เมื่อเทียบกับการผลิตพลังงานในสาขาอื่น เช่น การใช้ถ่านหินและลิกไนต์ แต่ก็ต้องพิจารณาความคุ้มค่าและความพร้อมภายใต้สภาพการณ์ของเมืองไทยด้วย เพราะที่ญี่ปุ่น มีโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ถึง 50 กว่าแห่งได้ เพราะประเทศเขามีความเคร่งครัดเป็นระบบ และประชาชนมีความเป็นระเบียบวินัยสูง

ขอขอบคุณหนังสือพิมพ์เดลินิวส์

"เตาปฏิกรณ์คุง" ปวดท้องอึ

     จากกรณีที่ Fukushima Nuclear Power Plant หรือโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ฟูกูชิมะ ได้รับความเสียหายจากการเกิดแผ่นดินไหวระดับความแรง 9.0 ตั้งแต่เมื่อวันศุกร์ที่ 11 มีนาคม 2554 และมีรังสีรั่วไหลออกมา จนมีการแพร่ของสารกัะมมันตรังสี ทางการญี่ปุ่นได้อพยพประชาชนออกไปอยู่นอกเขตโรงไฟฟ้า 20 km ซึ่งเป็นไปตามมาตรการด้านความปลอดภัยทางรังสี ความรุนแรงของอุบัติเหตุทางรังสีครั้งนี้จัดอยู่ในระดับ 5 (จากระดับที่ IAEA กำหนด 0-7) เทียบเท่าอุบัติเหตุโรงไฟฟ้าที่ Three Mile Island ของอเมริกาเมื่อปี ค.ศ. 1979

     ท่ามกลางวิกฤติที่ญี่ปุ่นกำลังเผชิญอยู่ ในอีกด้านหนึ่ง มีประเด็นเล็กๆแต่มีความหมายมาก คือ วิธีการที่คนญี่ปุ่นบอกกับเด็กๆว่า สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นนั้นมันคืออะไร 

     ได้มีการอธิบายให้เด็กเข้าใจเหตุการณ์ผ่านสื่อการ์ตูน ที่ทำขึ้นอย่างรวดเร็ว เปรียบเทียบว่า เตาปฏิกรณ์ชื่อ คุง ซึ่งเป็นเตาปฏิกรณ์ที่อยู่ในเมืองฟูกูชิมะรู้สึกปวดท้องอึขณะที่เกิดแผ่นดินไหว และอั้นไว้ไม่ไหวจึงปล่อยตดหรือผายลมออกมาดังมาก ทำให้ทุกคนตกใจ แต่อึที่อยู่ในเตาปฏิกรณ์ยังไม่ออกมา และตอนนี้หมอกำลังรักษาอยู่ ด้วยการฉีดยาให้ นั่นคือน้ำทะเล อาการดีขึ้นแต่ก็ยังมีการผายลมออกมาบ้าง ลองดูจากแอนนิเมชั่นครับ

     เป็นวิธีการสื่อสารกับเด็กๆ ซึ่งเป็นผลงานของ Kazuhiko Hachiya ที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง ดูเป็นการทำการ์ตูนที่ง่ายๆ แต่การคิดเนื้อหาออกมาได้แบบนี้ น่าจะยากน่าดู และคิดทำได้เร็ว ก็น่าจะเป็นเพราะการทำด้วยใจและมีความพร้อม 

     ผมได้ยินหลายคนพูดว่า "โชคดีที่โรงไฟฟ้าระเบิดที่ญี่ปุ่น" ถ้าเป็นที่อื่น สถานะการณ์อาจรุนแรงกว่านี้ก็ได้ จริงหรือไม่ครับ